Eerste vlucht met elektrisch schaalmodel

4 minuten leestijd

Op 2 mei 2024 beleefde een schaalmodel van een groot passagiersvliegtuig met Distributed Electric Propulsion (DEP) zijn luchtdoop. Er zullen meer tests volgen om het dynamische vlieggedrag te kwalificeren en te meten. Doel hiervan is inzicht te krijgen in de voordelen van deze Distributed Electric Propulsion-technologie voor grote passagiersvliegtuigen. Voor het vliegtuig op volledige schaal lijkt een 20% reductie van het energieverbruik haalbaar.

Een schaalmodel van een nieuw vliegtuig met Distributed Electric Propulsion(DEP – gedistribueerde elektrische voortstuwing) voltooide met succes zijn eerste vlucht vanaf Aeroporto di Taranto-Grottaglie in het zuiden van Italië. Het vliegtuig, met een spanwijdte van 4 meter, een startmassa van 167 kg en een kruissnelheid van 100 knopen, steeg op, voltooide een vlucht van 10 minuten met een nadering net over de landingsbaan, en landde succesvol. In volgende vluchten zal het vliegtuig gekwalificeerd kunnen worden voor meetvluchten, waarbij dynamische manoeuvres worden uitgevoerd. Dankzij deze inspanningen zullen we meer te weten komen over de haalbaarheid van het benutten van de voordelen van DEP-technologie voor grote passagiersvliegtuigen.

De vlucht van het schaalmodel in Italië werd uitgevoerd door Koninklijke Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum, waarbij het vliegtuig op afstand werd bestuurd. De piloot bestuurt het vliegtuig vanuit een ‘cockpit’ op de grond, ondersteund door een camera op de staart voor visuele feedback en instrumentmetingen om de navigatie te begeleiden.

Het doel van de vlucht is onderzoek naar het potentieel van DEP-technologie voor toepassing in grote passagiersvliegtuigen die minder energie verbruiken tijdens de vlucht. Bij de vluchtproeven op schaal ligt de nadruk op de dynamische aspecten van de technologie. Vragen die beantwoord moeten worden zijn onder andere: Welke besturingsalgoritmen leveren de grootste voordelen op? Kan het vliegtuig effectief worden bestuurd door middel van differentiële stuwkracht op de motoren, en hoe reageert het vliegtuig dynamisch op externe prikkels? Deze vragen worden tijdens de vluchtproefcampagne grondig onderzocht.

Doel

Binnen het Europese programma Clean Sky 2 werken industrie, universiteiten en onderzoekscentra samen aan het ontwikkelen van baanbrekende technologieën die een aanzienlijke vermindering van energieverbruik mogelijk maken. De Europese burgerluchtvaartsector streeft ernaar om uiterlijk in 2050 een klimaatneutraal luchtvervoerssysteem te realiseren. Distributed electric propulsion kan daaraan bijdragen. Grote passagiersvliegtuigen met DEP kunnen, zoals is berekend in het Clean Sky 2-programma, dankzij de technologie missies vliegen met een reductie van meer dan 20% in het gemiddelde energieverbruik, waardoor de voortstuwing veel efficiënter wordt. Om het risico en de kosten van de ontwikkeling van een dergelijke innovatieve technologie te verminderen, wordt de techniek van vluchtproeven op schaal toegepast.

Terug kijken

ontwikkelingen die de testmethodiek van vluchtproeven op schaal valideert. Om de technologische ontwikkeling te versnellen, heeft het Large Passenger Aircraft (LPA) Innovative Aircraft Demonstration Platform (IADP) binnen het Europese programma voor schone luchtvaart eerst een vliegtuig aan meerdere geautomatiseerde manoeuvres onderworpen, als een haalbare en concurrerende testmethode om het gedrag van vliegtuigen te onderzoeken. Voor deze demonstratie heeft een samenwerkingsverband tussen Airbus, CIRA, Koninklijke NLR, ondersteund door Orange Aerospace en ONERA als coördinator, in 2022 de Scaled Flight Demonstrator (SFD) gebouwd, getest in de windtunnel en aan een vluchtproeven onderworpen. Deze dynamisch versie op schaal 1:8,5 van een typisch groot passagiersvliegtuig had een spanwijdte van 4 meter, een startmassa van 140 kg en een kruissnelheid van 85 knopen, en werd aangedreven door twee straalmotoren die op normale vliegtuigbrandstof draaiden.

Tijdens eerdere vluchtproeven werden de vluchtparameters van het vliegtuig op schaal gemeten met een nauwkeurig vluchtinstrumentatiesysteem. De resultaten van de vluchtproeven op schaal zijn vergeleken met de resultaten van tests op schaal 1:1, wat de waarde van de methodologie voor vluchtproeven op schaal bevestigt. Het instrumentarium wordt ook gebruikt tijdens de DEP-vluchtproeven.

Na deze succesvolle campagne werd het vliegtuig opnieuw opgebouwd en omgebouwd naar een nieuwe configuratie, gevoed door een accupakket en uitgerust met zes propellers, de zogenaamde DEP-technologie. Helaas vloog het DEP-SFD in brand, vorig jaar mei tijdens grondtesten die werden uitgevoerd op het terrein van NLR in Amsterdam. Ondanks deze tegenslag bleven de projectpartners vastberaden en beschouwden ze het incident als een waardevolle leerervaring. Een nieuw ontwerp (eerst getest in een testfaciliteit op de grond en vervolgens tijdens grondtesten in het vliegtuig verwerkt) resulteerde uiteindelijk in het huidige model dat nu voor het eerst succesvol vloog.

Dankzij hun veerkracht, onverminderde toewijding en een standvastige focus op het doel kijken de partners uit naar de verdere vluchtproeven met het DEP-SFD en de resultaten van de vluchtproeven.

Laatste nieuws

Defensie en Veiligheid

15 oktober 2026

Skunk Works en NLR breiden strategische samenwerking uit

Lockheed Martin Skunk Works® (NYSE: LMT) en het Koninklijk Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum (NLR) hebben vandaag een uitbreiding van hun strategische samenwerking aangekondigd met een focus op vier belangrijke pijlers. Deze omvatten verbinding met de Nederlandse industrie, coördinatie van militaire operationele analyses, afstemming op technologieroadmaps en samenwerking op het gebied van onbemande luchtvaartuigen (UAV's). Wat twee jaar geleden begon als een verkenning van een Memorandum of Understanding (MoU) is uitgegroeid tot een samenwerking met een grote impact, waarbij geavanceerde technologieën snel worden omgezet in operationele oplossingen die direct bijdragen aan de operationele paraatheid van de Koninklijke Luchtmacht.

NLR corporate

15 oktober 2026

Executive Director Strategie & Beleid voor een toekomstbestendig NLR

Het Koninklijk Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum (NLR) heeft Egbert Smit benoemd tot Executive Director Strategie & Beleid. Daarbij is hij tevens lid van het directieteam van NLR. Met ingang van 15 oktober start Smit in zijn nieuwe functie.

Defensie en Veiligheid

23 september 2026

Luistertip: NLR-directeur Tineke van der Veen te gast in de podcast 'In het defensief'

Het Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum groeit als kool. Om aan de sterk gestegen vraag van Defensie en de industrie te voldoen, breiden we op alle fronten uit. In een nieuwe aflevering van de podcast 'In het defensief' (BNR) vertelt NLR-directeur Tineke van der Veen over de nieuwste ontwikkelingen op ons terrein in Marknesse.