R&D case: Beheersbaarheid van ruimtepuin

Project: NearSpace Operations Integration

Door de groeiende activiteit in de ruimte, het hogere luchtruim en de conventionele ATM (Air Traffic Management)-domeinen neemt de kans toe dat ongecontroleerde ruimteobjecten die terugkeren naar de aarde operaties van de luchtverkeersleiding ontregelen. Dergelijke gebeurtenissen vormen een potentieel veiligheidsrisico voor het luchtverkeer en zetten de efficiëntie van de huidige luchtverkeersleidingsprocessen onder druk.

De uitdaging

Het is moeilijk om een specifieke en exacte waarschuwing te geven voor de verwachte terugkeer van een ruimteobject. Het is immers moeilijk om de precieze tijd en locatie van het herintreden in het luchtruim te voorspellen. In dit onderzoek is gekeken naar manieren waarop de luchtverkeersleiding moet omgaan met de ongecontroleerde terugkeer van objecten uit de ruimte. In de studie is een use-case-scenario gecreëerd waarin een terugkerend ruimteobject kort voor het verwachte intreden in het Nederlandse luchtruim boven de luchthaven Amsterdam Schiphol wordt gedetecteerd, een van de drukste luchthavens van Europa.

De oplossing

Uit de resultaten blijkt dat een gestructureerde aanpak die bestaat uit verbeterde middelen voor het volgen van ruimteobjecten en vooraf gedefinieerde risicogebieden de veiligheid en efficiëntie tijdens ongecontroleerde terugkeer van ruimteobjecten aanzienlijk kan verbeteren. Daarnaast kan gezamenlijke besluitvorming tussen de luchtverkeersleiding en stakeholders in de ruimteoperaties bijdragen aan verbetering. Er zijn aanbevelingen gedaan voor het integreren van deze procedures in bestaande kaders voor de luchtverkeersleiding, om beter voorbereid te zijn op de toenemende interactie tussen objecten uit de ruimte- en luchtvaartsectoren.

Wat we hebben gedaan

In 2025 heeft NLR een simulatie ontwikkeld van een ruimteobject dat het Nederlandse luchtruim binnendringt. Het doel was om mogelijke operationele reacties binnen de beperkte tijdspanne van herintrede te onderzoeken. Zo werden bijvoorbeeld vluchten van vliegtuigen ingedeeld in getroffen en niet-getroffen groepen om prioritering te vergemakkelijken.

Daardoor kregen vliegtuigen die het meeste risico liepen of door operationele behoeften beperkt werden, onmiddellijke aandacht. Bovendien wees de studie uit dat het belangrijk is om controllers te voorzien van visualisatiehulpmiddelen die het voorspelde impactgebied en de onzekerheidszone en tijdsvenster weergeven. Hierdoor wordt een verbeterde situational awareness en betere besluitvorming onder tijdsdruk mogelijk.

R&D:

Kennisontwikkelingsproject van Koninklijke NLR in het kader van het strategische programma Veilige en concurrerende operatie.

Looptijd project:

2025

NLR is aangesloten bij de ‘Zero Debris Charter‘, een initiatief van de Europese Ruimtevaartorganisatie (ESA) dat een coalitie van partners bundelt die zich inzetten voor een ruimte zonder langdurig ruimtepuin rondom de aarde tegen 2030.

Laatste cases

Ruimtevaarttechnologie

30 september 2026

R&D case: Space Situational Awareness voor een veiliger gebruik van de ruimte

Het gebruik van het ruimtedomein wordt steeds belangrijker, en het aantal satellietlanceringen voor verschillende doeleinden neemt sterk toe. Momenteel worden ongeveer 30.000 ruimteobjecten groter dan 10 centimeter gevolgd, waaronder zo'n 18.500 actieve satellieten. Deze monitoring maakt het mogelijk om hun banen te voorspellen en botsingen te voorkomen. Het begrijpen van de bewegingen en kenmerken van objecten in de ruimte is cruciaal om het veilig en langdurig gebruik van de ruimte voor de toekomst te garanderen. Dit is de focus van Space Situational Awareness (SSA).