In de afgelopen vijftig jaar is het brandstofverbruik per gevlogen passagierskilometer behoorlijk afgenomen. Dat maakt vliegen een zeer efficiënte manier van reizen. Vanwege het grote en groeiende aantal vluchten wereldwijd is echter meer nodig dan stapsgewijze verbeteringen om de klimaatimpact verder te reduceren. We moeten bewuste keuzes maken als het om ons reisgedrag of over transport van goederen gaat en moeten zorgen dat innovaties sneller en op grotere schaal kunnen worden toegepast.
Op vrijdag 11 februari zijn onderzoekers van NLR daarover in gesprek gegaan met Europarlementariër Caroline Nagtegaal, die zich in het Europees Parlement inzet voor een groenere transportsector. Dat er een grote uitdaging ligt voor de luchtvaartsector, blijkt des te meer tijdens haar werkbezoek aan de hangaar van NLR op Rotterdam The Hague Airport (RTHA).
Geen heilige graal
“Een vliegtuig heeft simpelweg veel energie nodig om te vliegen”, trapt onderzoeker Bram Peerlings af. “Kerosine heeft een hoge energiedichtheid en huidige motoren kunnen veel vermogen leveren. Bio- of synthetische kerosine leveren over hun levenscyclus wel veel minder CO2-uitstoot op, maar zijn nog zeer beperkt beschikbaar. Accu’s zijn relatief zwaar, nemen veel ruimte in beslag en behouden hun gewicht gedurende de gehele vlucht. En waterstof als energiebron: dat levert geen CO2-uitstoot op, maar de opslag daarvan in het vliegtuig is een technische uitdaging. Een heilige graal is er helaas niet. In plaats daarvan hebben we verschillende oplossingen en technologieën nodig”. Op het gebied van elektrisch vliegen ziet NLR mogelijkheden voor 19 passagiers tot zo’n 500 kilometer; waterstof-aangedreven toestellen zouden voor intra-Europese vluchten kunnen worden ingezet.
Energietransitie
Voor Europarlementariër Nagtegaal zijn dit belangrijke momenten in haar werk: het bespreken van de uitdagingen waar kennisinstellingen en industriële partijen aan werken. “Al deze kennis neem ik mee naar Brussel. Het helpt me daar om de goede onderwerpen aan te kaarten, zodat gepaste regelgeving ontwikkelingen kan stimuleren en, als het even kan, versnellen.” Om een goed beeld te vormen van de uitdagingen vliegt ze zelfs mee met het elektrisch aangedreven vliegtuig van NLR. “Door het niet alleen met eigen ogen te zien, maar ook door het te ervaren krijg ik een nog beter beeld van de uitdagingen waar we voor staan”, vertelt Nagtegaal. “Uiteraard is dit nog maar het begin: de Pipistrel Velis Electro is een tweepersoons vliegtuig dat een klein uur kan vliegen. Maar uiteindelijk moet dit leiden tot grotere toestellen. NLR voorziet mogelijkheden voor 19 passagiers. Een klein bedrijf uit Delft, Venturi Aviation, ambieert zelfs een elektrisch toestel voor 44 personen. Voor grotere vliegtuigen bedoeld voor langere afstanden zullen andere energiebronnen meer geschikt zijn. Om daar op voor te sorteren maak ik me hard voor verschillende aspecten, zoals een infrastructuur waarin ook waterstof een prominente rol kan spelen”.
Netto nul CO2
Vorig jaar heeft NLR samen met SEO Amsterdam Economics voor de Europese luchtvaartsector Destination 2050 opgesteld, waarin is aangetoond dat de CO2-emissies van vluchten binnen en vertrekkend vanuit Europa in 2050 tot netto nul kunnen worden gereduceerd. Die conclusie weerklinkt ook in de recent gelanceerde ‘Toulouse Declaration’. Zowel sectorpartijen als landen binnen en buiten de EU roepen daarin op de schouders onder de verduurzaming van de luchtvaart te zetten. Specifiek roept de Toulouse-verklaring op om doelstellingen voor de reductie van de CO2-emissies van internationale luchtvaart in lijn te brengen met de temperatuurdoelstellingen conform het Parijsakkoord. Ondanks de focus op koolstofdioxide ligt, erkent de verklaring wel de klimaatimpact door niet-CO2-uitstoot: een belangrijke stap naar een klimaatneutraal continent in 2050.
